> verte ISSN 1689-524X
Krytyczny Magazyn Internetowy

Wstęp Małgorzata Zamojska

Jak powiedział Adam Zagajewski, którego książkę „Poeta rozmawia z filozofem” nominowano do Nagrody Mediów COGITO: Dobry esej pozwala na wiele, ale nie na wszystko; jego forma jednak jest tak pojemna, że ten, kto potrafi się nią posługiwać, może trafnie opisać rzeczywistość. Dobry esej nie może być nudny ani akademicki — przytłoczony naukowością. Ponadto polski eseista, choć nie będzie cieszył się popularnością u wydawców, ma szansę znaleźć się w wielkiej rodzinie pisarzy, takich jak: Jan Błoński, Bolesław Miciński, Jan Kott, Witold Gombrowicz… Być „verte” — niezależność we wspólnocie.

Zdecydowane, wielce pozytywne, zaskoczenie; dowód na to, że nie warto zawierzać opisom na opakowaniu filmu. Miał być nie wiadomo jaki film sensacyjny — był kawał dobrze skrojonego, psychologicznego kina. Każdy kadr, ujęcie, scena były tu niemalże doskonałe (piszę „niemalże”, aby fani np. Bergmana mnie nie skopali w ciemnej bramie za to, że wygłaszam peany na cześć nowego pokolenia twórców filmowych). Ostatnia scena filmu — to był dowód na to, że koniec wieńczy dzieło, wiśnia na torcie — po prostu katharsis. I wcale nie przesadzam.

Niby nic szczególnego. Smutna historia, która kończy się dobrze. Film, jakich wiele. Szare londyńskie przedmieścia znane nam już choćby z filmów Mike’a Leigh, Kena Loacha czy Marka Hermana. Zawiązanie akcji, rozwinięcie, punkt zwrotny, rozwiązanie… Konwencja. Ale jest coś, a w zasadzie ktoś, kto zadaje „Irinie Palm” niekwestionowanego szyku. Marianne Faithfull — niesamowita artystka, charyzmatyczna, bezkompromisowa piosenkarka. Ikona, legenda. W tym filmie zdecydowanie: Working Class Hero.

Nareszcie jest! Pierwsze polskie wydanie na DVD filmów odkrytego dopiero w zeszłym roku w kraju nad Wisłą — na festiwalu Era Nowe Horyzonty — amerykańskiego niezależnego reżysera Hala Hartleya. Cztery długie metraże — „Zaufanie”, „Flirt”, „Henry Fool”, „Dziewczyna planety Poniedziałek” — i dwa arcyciekawe krótkie metraże — „Teoria sukcesu” i „Ambicja” — to dzieła sztandarowe Hartleya. W sam raz, aby zaciekawić szersze grono odbiorców. Jak dla mnie, zabrakło „Amatora” i teledysku do „Crawl Home” Queens of the Stone Age z PJ „Marią Magdaleną” Harvey, ale ważne, że jest cokolwiek.

Jedna z lepszych (moim zdaniem) produkcji, jakie trafiły na tegoroczny konkurs festiwalu Era Nowe Horyzonty: Guy Maddin, urodzony Winnipegczyk, snuje swoją „doku-fantazję” o rodzinnych stronach i ich dziwnym, nie pozwalającym mu wyjechać magnetyzmie. Po „Piętnie na umyśle” — urokliwy i całkiem oglądalny lajcik.

W swoim najnowszym dokumencie Herzog w charakterystyczny dla siebie sposób opowiada o dziwacznej społeczności naukowców pracujących w nieprzychylnych warunkach pogodowych Antarktydy. Wnikliwe obserwacje, narracja z przekąsem, przepyszne zdjęcia nad, na i pod lodem — słowem kolejna lektura obowiązkowa dla miłośników interesującego kina.