> verte ISSN 1689-524X
Krytyczny Magazyn Internetowy

Wstęp Maciej Twardowski

Choć pogoda za oknem pozwoliła sobie na wakacyjne szaleństwo, to redakcja „verte” jak zwykle zwarta i gotowa, by swoim czytelnikom i czytelniczkom dostarczyć wrażeń mocniejszych niż lipcowa burza. Silniejszych, bo intelektualnych. A jak! Czyż jest bowiem coś lepszego niż krytyka kultury, gdy rzęsisty deszcz puka do naszych domostw? Z pewnością nie! A cóż ciekawego w numerze 61.? Jest w czym wybierać – począwszy od próby rozgryzienia wszędobylskiego pojęcia „prawdy”, na relacji z poznańskiego koncertu Nine Inch Nails skończywszy. Korzystając z okazji, chcielibyśmy serdecznie powitać na łamach „verte” nowego autora - Jacka Szafranowicza, który w swoich tekstach pochylił się nad kinem anglojęzycznym. Zapraszamy do lektury!

Obok „Sfabrykowanego obrazu” i „Chin w kolorze blue”, które opisywane były w poprzednim numerze „verte”, „W górę Jangcy” zamyka pakiet „Oblicza Chin”, wypuszczony na rynek przez Mayfly. I tym razem widz jest świadkiem tego, co dzieje się w Kraju Środka. Ludzie zmagają się ze stale zalewającą nowe tereny rzeką Jangcy. Są zmuszani do ciągłych przesiedleń za sprawą budowy Tamy Trzech Przełomów. Yung Chang – reżyser filmu – nie mówi dużo. Obrazy, które serwuje widzowi, są tak sugestywne i klarowne, że nie potrzeba tutaj żadnego komentarza. Film jest szczególnie ważny, ponieważ pokazuje prawdę. Jedna z najbardziej poruszających scen przedstawia człowieka, który w kilku słowach ukazuje tragiczną sytuację ludzi przesiedlonych: Niełatwo być człowiekiem, ale być zwykłym obywatelem Chin jest jeszcze trudniej. Dokument otrzymał nagrodę główną 5. edycji festiwalu filmowego Planete Doc Review.

Oglądając ten film, publiczność w kinie wybucha śmiechem, wychodzi, wydaje odgłosy obrzydzenia… Niewielu „Antychryst” się podoba. Ale filmy Von Triera nigdy nie podobają się tłumom. Zresztą tego pana wypada nie lubić. Dlaczego ja cenię ten „rzyg”, jak nazwał obraz Tadeusz Sobolewski? Bo ten „rzyg” jest piękny wizualnie i inspirujący intelektualnie. Trier odpomina dawne, wydawałoby się już przepracowane, Freudowskie koncepcje dotyczące kompleksu kastracyjnego, a płciowość nabiera wyrazu i różnicuje się. Tu mizoginizm splata się z ekologią, legendy i grzechy historii z najbardziej podstawowymi ludzkimi potrzebami, a motyw ofiary łączy się z instynktami zdobywcy. Co z tego można wykrystalizować, to zależy od widza. Jedni machną ręką, inni wezmą nawet więcej niż Trier przewidział.

Odkąd zobaczyłem „Siedem” z 1995 roku, nie omijam żadnego filmu Davida Finchera. Idę więc do kina na „Ciekawy przypadek Benjamina Buttona”, siadam w wygodnym fotelu, otwieram piwko i delektuję się każdą sceną. Niestety, oglądając adaptację filmową prozy F.S. Fitzgeralda, odnoszę wrażenie, że reżyser chciał zrobić typowy film oscarowy. Sentymentalne, nieco groteskowe przygody bohaterów, latający w huraganie koliber, metafizyczne anegdotki na temat czasu i cierpienia oraz sprawdzony Brad Pitt. Reżyser bez wątpienia skonstruował dobre kino, technicznie film jest bez zarzutu. Zdecydowanie wolałbym jednak, żeby Fincher nie udawał Roberta Zemeckisa i po prostu był sobą.