> verte ISSN 1689-524X
Krytyczny Magazyn Internetowy

Lapidarny nie zawsze oznacza konkretny i wyraźny. I zdroworozsądkowy. Istnieje też lapidarność absurdalna, która zamiast ukonkretniać, rozmydla sytuację, a jej sens czyni złośliwie nieuchwytnym. Na niej opiera się groteska. Mix groteski i surrealizmu to irlandzki absurd Becketta, to francuska makabra Topora i Vian. Ale oni są jak Media Markt — nie dla idiotów.

Bardziej populistyczny jest natomiast Eduardo Mendoza (bo w Hiszpanii częściej świeci słońce i ludzie są pogodniejsi), co nie znaczy oczywiście, że jest on w stanie urzec każdego lumpenszaraka. „Przygoda fryzjera damskiego” to lewitujący kryminał i absurdalna komedia podane na jednym (niedomytym) talerzu, podlane niezdrowym, świrotwórczym sosem onirycznym. To też pośrednia krytyka rzeczywistości, ciche naigrywanie się, drobne szpilki, wręcz „szpileczki”.

Gdyby ktoś chciał ową książkę przenieść na ekran (co byłoby przedsięwzięciem dość karkołomnym lub tylko karkoskrętnym), z pewnością byłby to Mel Brooks. I nie ma w tym nic złego. Bo czasem trzeba oderwać się od ciągłego doświadczania dzieł ambitnych, spowalniających metabolizm i wyginających nam usta w parabolę o wartości ujemnej (czyli takie odwrócone „U”). Smutek piękności szkodzi, choć mówią, że złość.

© 2005 Emilia Walczak