> verte ISSN 1689-524X
Krytyczny Magazyn Internetowy

Rozkwit muzyki hip-hop, house, czy postpunk jest naturalną konsekwencją nieświeżości, stężenia i wypełnienia przestrzeni banału po sam brzeg szklanki z wódką. Podskórnie rośnie potrzeba historii wziętej z życia, z wieczornych wiadomości, z gazety. Przełykanie opowieści o wampirach, śmierci, szatanie, księżniczkach i miłości do piersiastej, ugładzonej seksbomby powoduje szybki rozstrój żołądka i zapalenie opon mózgowych. Teraz czas na upijanie się wściekłym psem, zakochiwanie w kobietach toksycznych, indywidualistkach. Do klubu wychodzi się po rozmowę, po przeżycie społeczne. Idzie się „zmiażdżyć małym lolkiem”, zamiast upić w sztok. Idzie się przeczytać darmowy zin walający się po kontuarze, albo skomentować flyersa podziemnego zespołu z piwnicy pod klubem. Nie ma miejsca, czasu i przestrzeni dla czegoś niestycznego z rzeczywistością. Minimalizm, soundtrack mojego życia, tłusty beat, you’re listening to the streets.¹

Słuchanie ulic niesie przyjemność. Parę elementów — syntetyczny rytm, jeden loop, zazwyczaj łatwo przyswajalny, a do tego potok niedbałych treści Skinnera. Niezdarnością przepływu informacji Mike nieśmiało przykrywa zegarmistrzowskie rytmy, często kilkakroć mnożone (Call up on geezers to rid these green trees of my reeking jeans²), albo wybornie dźwięczne (It’s now seven-fifty, getting ready, better be nifty³). Kawałek kończy wersem And nothing holds relevance, cause the only thing I see now is her elegance.⁴ Dziś genialność to mariaż tego co za oknem, z tym co ulotne. Z całą odpowiedzialnością — nie znam i nie poznam nigdy bardziej oczywistego opisu rzeczywistości, który łączy w sobie poetycką zwiewność i język codzienny, uliczny. A czy wspominałem, jak doskonale brzmi niedbały, nierytmiczny, angielski akcent na tle pełnych, jak śmietanka UHT 18%, rytmów?

Co daje Streets, to dystans, relaks i kiwanie głową w geście przytakiwania, co drugi utwór. Soundtrack mojego życia. Spotykasz się z dziewczyną, która jest „tą”. Podenerwowanie, podekscytowanie, przyjemność z obcowania z czymś półboskim. Bawisz się naklejką na piwie, próbujesz ją zedrzeć, zastanawiasz się, czy fryzura w porządku, zakręcasz popielniczkę w palcach i rozmawiasz. Ciągle. O niczym — o tym, że przyjaciele, że rodzice, że urodziny, że pogoda. Gdzieś w tle samemu sobie mówisz, że jest cudowna i o tym, jak dobrze się z nią czujesz… No i tak właśnie to brzmi. Nie inaczej. Żadnego Meat-Loaf-Bryan-Adams-Stingowego opowiadania czczych historii, ukradzionych z używanych wierszy. W zamian za banał mamy Nice to talk about shit in my head, someone who just listens to you instead.⁵

Dwie płyty — obie zwycięskie. Pierwsza („Original Pirate Material”) stoi podkładem: breakbeatowym, przyswajalnym, pełnym, a na tym tle snuje się melodyjnie potok myśli. Druga („A Grand Don’t Come for Free”) to konceptowa opowieść. Taka normalna — o życiu. Żadnej magii, żadnych niestworzonych fantazji. Ot, zły dzień, pieniądze zgubione, komórka wysiada w niewłaściwym momencie. Ale potem spotykasz „tę” dziewczynę w pubie i jakoś tak cieplej. Potem się zakochujesz, potem jest dobrze. Potem tracisz przytomność na imprezie, potem ją doceniasz. A jak to wszystko zły los niweczy, to wiesz, że żyjesz, bo boli. Życie się toczy tam, za oknem, na ulicy. Nie ma życia w czarach, cudach, fantastyce, w nazywaniu miłości transcendentalną. Życie jest namacalne. Życie pachnie, śmierdzi, głaszcze, kopie i podnosi i o tym wszystkim jest ta muzyka. O życiu.

Kiedy poznałem The Streets spory kawałek muzyki zatracił sens. Przeżycie porównywalne z zobaczeniem „Revelations” Billa Hicksa — genialnego komika. Uśmiech równie szeroki, jak na dowolnym innym przedstawieniu kabaretowym, ale ten człowiek bawiąc, bez przerwy mówi druzgocącą prawdę. Z tej perspektywy Tofik zaczyna być idiotyczną humoreską o niczym, a w dramatach Kabaretu Potem razi infantylność. Analogicznie — Skinner potocznym potokiem, krok po kroku, słowo po słowie, mówi to, co widzi, przeżywa, słyszy, czuje i nie czuje. Z tej perspektywy Fisz bezustannie produkuje kicz, a Paktofonika opowiada bzdury o pluszowych misiach. Mike Skinner to jeden z tych maluczkich, poruszających maleńki kawałek przestrzeni, który nigdy już nie będzie taki sam.

© 2004 Jakub Chmielewski